Inzetten op vermindering van klachten na kanker loont

Op dit moment leven er ongeveer 790.000 mensen die kanker hebben (gehad) (IKNL, 2017). Ruim 8 op de 10 (ex)kankerpatiënten ervaart klachten tijdens en na de behandeling van kanker. Hiervan zijn angstige en depressieve gevoelens en vermoeidheid de twee meest voorkomende. KWF Kankerbestrijding (KWF) zet zich in om klachtenreductie op deze gebieden te faciliteren (middels sponsoring van onderzoek) en de kwaliteit van leven van (ex)kankerpatiënten te bevorderen.

Om het economische én maatschappelijke nut van interventies gericht op het verminderen van klachten na kanker in kaart te brengen, heeft Sinzer in opdracht van KWF 2 maatschappelijke Business Cases (mBC) opgesteld. In een mBC worden de maatschappelijke kosten én maatschappelijke baten van een bepaalde interventie of programma vanuit verschillende stakeholderperspectieven in kaart gebracht en doorgerekend. Eén van de mBCs betreft interventies gericht op het verminderen van angstige en depressieve gevoelens,[1] de ander een interventie gericht op het verminderen van vermoeidheid, namelijk OnTrack. In deze blog wordt specifiek stilgestaan bij OnTrack: wat OnTrack betekent voor de (ex)kankerpatiënt, maar ook voor de maatschappij als geheel.

Interventie OnTrack en de effecten voor de (ex)kankerpatiënt
OnTrack is een beweegprogramma onder begeleiding van een fysiotherapeut dat wordt ingezet bij borstkankerpatiënten die na een operatie chemotherapie ondergaan. OnTrack is bewezen effectief in het verminderen van vermoeidheid en bijwerkingen. Ook verbetert de fysieke fitheid en het sociaal en cognitief functioneren van deelnemers. Dit stelt hen vervolgens in staat om eerder terug te keren naar werk en bovendien voor meer uren. Een van de belangrijk effect van OnTrack is dat patiënten in het OnTrack programma beter in staat waren om de chemotherapiekuren af te maken zoals oorspronkelijk gepland (qua aantal kuren en dosering), wat mogelijk positief verband houdt met herstel- en overlevingskans.

Interventie OnTrack en de effecten voor de maatschappij als geheel
In de mBC is specifiek gekeken naar welke effecten er kunnen optreden als gevolg van een afname van vermoeidheid. Het is bijvoorbeeld aannemelijk dat OnTrack deelnemers – naast dat zij eerder en meer werken vergeleken met niet-deelnemers – ook productiever zijn op het werk, doordat zij relatief minder vermoeid zijn en beter functioneren op sociaal en cognitief vlak.

In een mBC wordt niet alleen stilgestaan bij de primaire stakeholder, de (ex)kankerpatiënt, maar bijvoorbeeld ook bij de naaste. Zo wordt een afname in huisartsbezoek door de partner verwacht doordat deelnemers fysiek fitter, minder vermoeid, minder bijwerkingen ervaren en sociaal beter functioneren.

Totaal potentieel maatschappelijk rendement
Om het totale potentiële maatschappelijk rendement te berekenen is gekeken naar een cohort van 2.500 borstkankerpatiënten per jaar (gebaseerd op de incidentie van borstkanker, aantal mensen die chemotherapie ontvangen en bereid waren deel te nemen aan een beweeginterventie). Wanneer de totale kosten tegenover de totale maatschappelijke baten worden gezet, leidt dit tot een ratio van 2,06. Dat betekent dat iedere geïnvesteerde euro potentieel resulteert in een maatschappelijk rendement van EUR 2,06.

Samenvattend: inzetten op het voorkomen of vermindering van vermoeidheid na kanker loont. In de eerste plaats voor de (ex)kankerpatiënt, maar ook voor de maatschappij als geheel.

Zorg na Kanker breder toegankelijk
Op 27 juni 2018, heeft Johan van de Gronden, Directeur van KWF, deze mBC aangeboden aan de Secretaris-Generaal van VWS, Erik Gerritsen. KWF deed hierbij de oproep aan alle betrokkenen om er gezamenlijk voor te zorgen dat de toegankelijkheid van de zorg verbetert.

Het volledige rapport is te downloaden via onderstaande link. Heeft u vragen over deze mBC of bent u benieuwd naar de mogelijkheden om ook een mBC te laten uitvoeren? Neem dan contact op met Emma Verheijke: emma@sinzer.org  

[1] Dit ging om de interventies Zingevingsgerichte Groepstherapie en Mindfulnessbased Cognitieve Gedragstherapie. Voor het downloaden van deze mBC neem contact met ons op via info@sinzer.org